سرزمینها و خاطراتی که پس از دو دهه از پایان جنگی نابرابر که صدام به کمک اربابانش در 31 شهریور 1359 علیه ایران به راه انداخت، همچنان بوی عشق و ایثار در راه دین و میهن می‌دهند و این پیام روشن را به همه می‌رساند که مردم این کشور در مقابل افزون خواهی دشمنان عقب نشینی نخواهد کرد، زیرا که هر ایرانی به هنگام کارزار ، خود را در قامت شهدای گرانقدری مانند صیاد شیرازی ، چمران ، جهان آرا ، فلاحی ، جوانشیر و... می‌بیند و جانانه از سرزمین خود دفاع می‌کند.

نقش هوشمندانه
19/12/92
چند ساعت پیش از آغاز سفر در تهران- در ستاد نزاجا مهمان «امیر احمد رضا پوردستان» فرمانده فرماندهی نیروی زمینی ارتش بودیم .در این نشست، امیر پوردستان به نقش پر رنگ ، اثر گذار و کلیدی نیروی زمینی ارتش در دفاع مقدس اشاره کرد و گفت: در اوایل جنگ، نیروی زمینی ارتش، تنها نیرویی بود که از بافت عملیاتی و توانمندی لازم برای ایستادگی در مقابل 12 لشکر و 45 تیپ تا دندان مسلح رژیم بعثی عراق برخوردار بود. در جنگ هشت ساله، همه یگانهای نیروی زمینی ارتش شامل توپخانه، زرهی، مهندسی، پل سازی و نیروی انسانی حضور هوشمندانه داشتند.
امیر در ادامه از رشادت و ایثارگری‌های نیروی زمینی ارتش در پاسداری از تمامیت ارضی کشورگفت : بدون استثنا نیروی زمینی ارتش در تمامی عملیاتهای دفاع مقدس شرکت داشت و بخش عظیمی از عملیات کربلای پنج به وسیله این نیرو انجام شد.

درخشش مرواریدی در میان اجساد عراقی
با خبرنگاران روانه دشت عباس هستیم که امیر «ظریفی یگانه» را در راه دفتر فرماندهی می‌بینم و از او می‌خواهم تا خاطره ای از دوران جنگ بگوید.
امیر با گشاده رویی می‌پذیرد و می‌گوید : در عملیات والفجر هشت در منطقه فاو در محدوده مقری که بودیم اجساد زیادی از عراقی ها وجود داشت که در اثر آتش بار توپخانه ارتش از پای درآمده بودند. به یکی از گروهبانها فرمان دادم تا کشته شده ها را دفن کنند، اما پس از چند دقیقه، مأمور برگشت و گفت، در میان اجساد ، جنازه ای است که از نورانیت و مظلومیت خاصی برخوردار است.
باهم به محل مورد نظر رفتیم وپس از بررسی پی بردیم جنازه ای که همچون مروارید در میان اجساد بعثی ها می‌درخشید، پیکریک بسیجی از اصفهان است که در عملیات شهید شده بود.

دوشنبه 20/12/ 92
عقربه های ساعت 21 شب را نشان می‌دهد که به همراه امیر «سید علی محرابی»، معاون عملیاتی نزاجا در فرودگاه مهرآباد سوار هواپیما می‌شویم. پس از ساعاتی، هواپیما در فرودگاه اهواز فرود می‌آید. نم نم باران و هوای پاک از بهار خبر می‌دهد. با یک مینی بوس « ایویکو» راهی مجتمع اقامتی لشکر زرهی 92 خوزستان می‌شویم و پس از صرف شام برای استراحت و خواب به اتاقمان می‌رویم.

مقر فرماندهی لشکر 92 زرهی خوزستان
به قرار پیشین، ساعت 5/7 چهارشنبه، پس از صبحانه به سوی ستاد فرماندهی لشکر 92 زرهی اهواز می‌رویم. جایی که با آغاز جنگ تحمیلی به مقر فرماندهی ارتش تبدیل شده بود. در این مقر، مقام معظم رهبری به همراه سپهبد شهید صیاد شیرازی وشهید چمران، فرماندهی جنگ را به عهده داشتند و عملیات ها را هدایت می‌کردند .
نخستین قرار آشنایی با فرماندهان قرار گاه جنوب است .
امیر محرابی می‌گوید: مقر فرماندهی لشکر 92 زرهی اهواز به عنوان یادمان دفاع مقدس ثبت ملی شده است .
معاون عملیات نزاجا با اشاره به ظرفیتهای استراتژیک خوزستان می‌گوید : استان خوزستان در دوران دفاع مقدس به عنوان یک منطقه استراتژیک از اهمیت زیادی برخوردار بود، امروز نیز این منطقه به لحاظ فرهنگی دارای موقعیت استراتژیک و قابل اهمیتی است که می‌تواند ارزشهای دفاع مقدس را به نسل جوان انتقال بدهد و در مسیر مبارزه با جنگ نرم پیشگام باشد.
محرابی به نقش رسانه ها در زمان جنگ سخت و نرم دشمن اشاره می‌کند و می‌گوید:همان‌طور که رسانه‌ها در دوران دفاع مقدس در خط مقدم مبارزه با جنگ روانی دشمن قرار داشتند، امروز نیز پیشقراول مبارزه با دشمن در جنگ نرم هستند.
در ادامه امیرسرتیپ «علی ظریفی یگانه»، فرمانده قرارگاه جنوب نیروی زمینی ارتش به نقش نیروی زمینی ارتش در جنگ تحمیلی می‌پردازد و نقش این نیرو در پیروزی‌های عملیاتهای فتح‌المبین و بیت‌المقدس را یاد آور می‌شود. در این نشست، لوح سپاسی به خانواده های شهیدان «علی صفا بخش» و «غلامحسین عسگرپور» اهدا می‌شود.

کرخه؛ گلوگاه عراقی ها
زیر باران شدید بهاری با همراهان از اهوازبه سوی دشت عباس در شمال خوزستان می‌رویم .
دو ساعتی به درازا می‌کشد تا رودخانه کرخه و منطقه دشت عباس - ابتدای محدوده عملیات فتح المبین - نمایان شود.
رودخانه و پل کرخه ، یاد دلاورمردانی را در دل زنده می‌کند که با اهدای جان عزیزشان، آب خروشان کرخه را گلوگاه نیرو‌های بعثی عراق کردند و آرزوی بزرگ آنان را برای عبور از آن و محاصره و جدایی خوزستان بر باد دادند.
امیر « محرابی » معاون عملیاتی نزاجا که از همان شروع جنگ، یکی از فرماندهان تیپ 92 زرهی دزفول بوده، در این سفر با خبرنگاران، همراه است. او در خصوص این رودخانه و اهمیت استراتژیک آن می‌گوید : پس از پیشروی‌های دشمن در یک ماهه آغازین جنگ، حواشی رودخانه کرخه ، خط مقدم وشکل‌گیری صفوف رزمی نیروهای ما در مقابله با دشمن متجاوز بود .
لشکر یک، 9 و 10 سپاه عراق در این منطقه بودند و تیپ دوم زرهی دزفول سابق یا همان تیپ 292 زرهی کنونی نیز در برابر نیروهای بعثی این منطقه را زیر پوشش و کنترل عملیاتی داشتند و این منطقه از محورهای اصلی و مورد توجه رژیم بعث عراق برای جداسازی خوزستان از ایران بود.
سپس محرابی با دست به منطقه دشت عباس اشاره می‌کند و می‌گوید: این منطقه از محورهای اصلی عملیات فتح‌المبین است. در محور شمالی عملیات فتح‌المبین قرارگاه قدس حضور داشت، در محور فکه لشکر77 خراسان و در بخش شمال غربی لشکر 21 حمزه و قرارگاه نصر به عنوان نیروهای آماده به رزم، ارایه تاکتیکهای آفندی و پدافندی را در برابر دشمن عهد‌ه دار بودند.

سنگر «حفر روباه» و کمین عنکبوتی

از فکه به شوشتر، محل استقرار گردان 799 از تیپ 45 تکاور شوشتر می‌رویم.
مشاهده اجرای کمین عنکبوتی ، ورزش پوگیل ، پرش از حلقه آتش، شکستن اجسام سخت به دست تکاوران گروهان دوم از این گردان، خبرنگاران را به داشتن سربازان آماده در دفاع از میهن اسلامی امیدوار می‌کند.
سرگرد «رضا عباسی»، فرمانده گردان 799 تکاور با اشاره به آمادگی صد درصدی سربازان گردانش برای رزم با متجاوزان احتمالی و قاچاقچیان می‌گوید : منطقه عمومی فکه تا سال 1360 تحت اشغال رژیم بعث بود، اما اواخر سال61 آزاد شد. لشکر 16 زرهی قزوین، لشکر92 تیپ دو زرهی خوزستان، تیپ 77 خراسان و دو تیپ از سپاه پاسداران در آزاد سازی این منطقه نقش داشتند.در این منطقه پنج هزار عراقی کشته، هزار نفر اسیر و 350 ادوات جنگی منهدم شد.
از فکه به بستان و تنگه چزابه می‌رویم .
جایی در نقطه صفر مرزی که پرچم ایران و عراق در دو سوی این مرز و در برابر یکدیگر بر افراشته شده‌اند .
یادمان شهدای این منطقه، اولین جایی است است که می‌رویم.
فاتحه می‌خوانیم و بار دیگر، خاطرات معاون عملیاتی نزاجا را می‌شنویم.
امیر محرابی از خاطراتش در باره بستان و تنگه چزابه می‌گوید : این منطقه محل عملیات طریق القدس است. وقتی در جریان این عملیات، بستان و تنگه چزابه آزاد شدند، دشمن با شلیک یک میلیون گلوله حمله سنگینی انجام داد تا بار دیگر این منطقه استراتژیک را از دست ایران خارج کند، اما با مقاومت دلاور مردان گردان 125 مکانیزه زنجان و ایستادگی گردانهای صدر و شهید مخبری پاتک دشمن ناکام ماند.
وی با گرامی داشتن یاد امیر « امیری» از فرماندهان آن زمان گردان صدر می‌گوید : این فرمانده ارتش دستور ایجاد سنگر «حفر روباه» را داد و از آرپی چی زن ها خواست که تا زمانی که تانک و نفربرهای عراقی به به فاصله 50 تا 70 متری شان نرسیده است شلیک نکنند، کاری کرد که تمامی تلاشهای رژیم بعث برای باز پس گیری بستان و چزابه ناکام بماند. با این تدبیر ما در این منطقه با کمترین شهید بیشترین ضربه را به دشمن وارد کردیم. البته در این منطقه اتفاقهای دلخراشی هم رخ داد که که یکی از آنها به آتش کشیده شدن بچه های گردان جعفر طیار با بنزین از سوی عراقی ها بود.

رزمندگان تیپ 299 زرهی دزفول
سرهنگ «گودرز احمدوند» فرماندهی تیپ 299 زرهی دزفول که خبرنگاران را همراهی می‌کند، درباره عملکرد تیپ تحت امرش در دوران دفاع مقدس می‌گوید: رزمندگان این تیپ در اوایل جنگ با مسدود کردن راه دشمن در منطقه پل نادری، از نفوذ ویرانگرانه آنان به سواحل غربی رودخانه کرخه جلوگیری کرده و از جداسازی بخش شمال خوزستان از ایران عزیز، جلوگیری کردند.
وی با اشاره به نقش مؤثر این تیپ در آزادسازی سوسنگرد و حضور در تمامی عملیاتها بویژه طریق‌القدس، بیت‌المقدس و رمضان می‌گوید: مقام معظم رهبری که در آن زمان به عنوان نماینده حضرت امام در مناطق عملیاتی حضور فعال داشتند، فرمودند «اگر رزمندگان تیپ 299 زرهی دزفول در این عملیات شرکت نمی‌کردند، شاید عملیات آزادسازی شهر سوسنگرد با موفقیت به پایان نمی‌رسید» و این افتخار دیگری برای لشکر 92 زرهی خوزستان در دوران دفاع مقدس است.

میمه و تکاورانش
« میمه » مقصد بعدی بازدید خبرنگاران، جایی است که گردان 762 از تیپ 45 تکاور درآن مستقر است .
اظهارات سرگرد «ابوالفضل بیجاری» و سربازانش نشان از عشق به میهن و آمادگی رزمی بالای آنان در دفاع از کشور دارد.
با صرف ناهار در گردان 762راه دزفول را پیش می‌گیریم تا شب را در مهمانسرای قرارگاه جنوب غرب به صبح برسانیم .

منطقه کوت کاپون
روز دوم سفر به کوت کاپون می‌رویم. این منطقه درمسیر جاده دزفول – شوش و در 10 کیلومتری شهر ستان شوش است. در روزگار هخامنشیان دژ مستحکمی داشته است. کوت کاپون در پی هجوم دشمن بعثی اشغال شد، اما با اجرای عملیات فتح المبین آزاد شد.
امیر محرابی درباره خاطره خود درآزاد سازی کوت کاپون چنین می‌گوید : این منطقه محل استقرار لشکر 21 حمزه بود، عراقی ها در 30 متری این لشکر حضور داشتند و برای حفاظت از خود اطرافشان را مین گذاری کرده بودند .
یکی از فرماندهان لشکر 21 حمزه به نام امیر سرتیب دوم «علی رزمی» با طراحی هوشمندانه ای توانست در مدت سه ماه، تونلی به نام «هندلی» را به درازای 455 متر بکند و از پشت نیروهای عراقی در بیاید.
با آغاز عملیات فتح المبین، لشکر حمزه موفق شد با استفاده از این تونل، عراقی ها را غافلگیر و زمینه شکست سنگین آنان را فراهم کند، به طوری که در این عملیات، با آزاد شدن 54 کیلومتر از سرزمینهای ایران، 16 هزار نیروی بعث به هلاکت رسید و 17 هزار نفر از آنها اسیر شدند.

سایت موشکی 4 و 5 ابوصلیبی خات
این سایت در مسیر شوش – فکه و برای سامانه دفاعی کشور از اهمیت خاصی برخوردار است. وقتی به تصرف نیروهای بعث عراق درآمد، بشدت از سوی این رژیم تبلیغ شد.
امیر محرابی می‌گوید : با توجه به آموزشهایی که به سربازان داده شده بود، تعداد شهدای ما در عملیات فتح المبین کم بوده است، اما در این منطقه به خاطر مقاومت سنگینی که دشمن انجام داد تا این سایتها را که مشرف به شهرستان شوش هستند حفظ کند، شمار فراوانی از نیروهای ما در اینجا شهید شدند.

دهلاویه و یاد چمران
پس از زیارت یادمان شهدای بستان و چزابه به دهلاویه می‌رسیم. محل شهادت عارف و مجاهد جبهه‌ها، مکانی که با نام شهید مصطفی چمران عجین است. یادمان دهلاویه آکنده از عطر عرفان شهید چمران است و این حس وقتی بیشتر احساس می‌شود که بازدید کنندگان آثار و دلنوشته های این شهید بزرگوار را می‌بینند .

جنگ پنهان
سومین روز سفر به مناطق عملیاتی جنوب غرب ایران حال و هوای دیگری دارد. درمنطقه عمومی کوشک هستیم، منطقه ای که در پی عملیات بیت المقدس از چنگال عراقی ها آزاد شد. کوشک هنوز هم درگیر جنگ پنهان است.
جنگ با مینها و گلوله‌های عمل نشده. در این منطقه سناریوی جان فشانی های ارتشیان را به هنگام پاکسازی میدانهای مین می‌توان به صورت زنده و واقعی دید و به این همه تلاش و ایثار پرسنل این نیرو آفرین گفت. سرهنگ «بهرام بهرامی» فرمانده کمیته پاکسازی خوزستان، جمعی قرارگاه پاکسازی نزاجا می‌گوید: کار پاکسازی مناطق آلوده به مین در مناطق غربی و جنوب غربی ایران از سال 1367 از سوی نیروهای ارتش، سپاه و بسیج آغاز شده و از سال 1383 مرکز مین‌زدایی کشور وابسته به وزارت دفاع عهده‌دار این مسؤولیت است.
بهرامی می‌گوید: در 25 سال گذشته 40 هزار از 42 هزار کیلومتر نوار مرزی ایران که آلوده به مین و مواد منفجره هستند، پاکسازی شده است. وی در پاسخ به این پرسش خبرنگار قدس که چرا با وجود وعده قبلی مبنی بر پایان پاکسازی مناطق آلوده به مین تا پایان سال 91 هنوز این اتفاق نیفتاده است ؟ می‌گوید : با گذشت چندین سال از زمان کاشتن مینها کار خنثی سازی آنها به خاطر از دست دادن کیفیتشان کار ما با سختی پیش می‌رود، با این وجود به زودی همه مناطق آلوده پاکسازی و در اختیار کشاورزان قرار می‌گیرد.

فکه؛ تشنگی و گردان حنظله
فکه یعنی کربلای دیگر... یعنی تشنگی.
نمی توان این منطقه را با کلمات به خوبی وصف کرد، بلکه باید آن را دید و با جان و دل لمس کرد .
در این خطه از خاک خدا رزمندگان زیادی در هشت سال دفاع مقدس به علت تشنگی شهید شدند که اعضای گردان حنظله فقط جمع اندکی از این شهدا هستند که پس از محاصره شدن از سوی عراقی ها، تک تک آنها بر اثر تشنگی پرپر شدند تا در دیار باقی از دست سالار شهیدان سیراب شوند .
با این همه وقتی ازیادمان فکه بازدید می‌کنیم به یاد سربازان و سرداران شهید آوینی، باقری،بقایی، هادی و... می‌افتیم که با نثار جانشان، کربلای دیگری را رقم زدند.

آشیانه عقاب‌های ایران
در کنار یادمان دهلاویه، نمایشگاه «آشیانه عقابهای ایران» هم برپاست. سرهنگ خلبان «محمد اسماعیل جودی» فرمانده هوا نیروز پایگاه هوایی مسجد سلیمان در خصوص این نمایشگاه و عملکرد هوانیروز ارتش در دوران جنگ هشت ساله ، می‌گوید : این نیرو در تمامی مأموریتهای دفاع مقدس شرکت داشته است.
وی هلی برن 19 هزار نفر از رزمندگان اسلام به هنگام شب را برای انجام عملیات خیبر یکی از مهمترین اقدامهای هوانیروز می‌داند و می‌گوید : این کار برای اولین بار از سوی هوانیروز نزاجا انجام گرفته و امیر سرتیپ « محمد حسین بلاغی » فرمانده وقت هوانیروز هم اولین فردی بود که در شب عملیات خیبر بر فراز عراقی ها به پرواز درآمد که پس از مدتی به سمت وزارت دفاع ایران منصوب شد.
وی درتشریح خاطره ای از زمان جنگ می‌گوید: در عملیات والفجر یک و در اتفاقی بسیار نادر خلبانی از یگان هوانیروز به نام «صحتی» با بالگرد کبری با یک فروند میگ دشمن درگیر شد وبا شلیک موشک آن را سرنگون کرد.

و ناگفته‌ها...
سرانجام سفر ما به مناطق عملیاتی جنوب غرب کشور با دیدن پل مارد و پادگان حمید به پایان می‌رسد و من و دیگر خبرنگاران اعزامی به این نتیجه می‌رسیم که عملکرد ارتش در هشت سال دفاع مقدس به خوبی و درستی به مردم معرفی نشده و هنوز حرفهای ناگفته بسیار است.